maaz

लोकल मधलं भजन

2011-01-13T09:55:00.000-08:00

आज काही कामानिोमित्त सायनला गेलो होतो. काहीसा दमलो होतो. थोडी चिडचिड पण झाली होती कारण थोडासाउशीर झाला होता. परत येताना मला ८:३४ ची टिटवाळा लोकल मिळाली (माझ्यासारख्या पुणेकराला , "८:३२ किंवा ५:५४ ची लोकल" असली भाषा वापरायला किती त्रास पडतोय ते पुणेकरच जाणे.. असो). डब्यात चढताच खूप मोठ्याने गाण्याचा आवाज ऎकू आला. मला वाटलं कोणाचा तरी मोठ्याने सेल फोन वाजतोय. जरा आत शिरल्यावर दिसलं की तिथे एका कंपार्ट्मेंट मधे बसून, काही लोकं भजन म्हणत होती. त्यांनी खिडकीवर लहानसा कागद सुद्धा लावला होती "हरि ओम रेल्वे प्रवासी भजन मंडळ"!

अतिशय तल्लीन होऊन ती लोकं भजनं म्हणत होती. दोघा - तिघांचा आवाज खूपच सुंदर होता. आणि कोरसला आजूबाजूचे सर्व प्रवासी होते. त्यामुळे ध्रुवपदावर आले की अख्खा डबा त्या आवाजाने भरून जायचा. ती भजनं ऎकताना दिवसभराचा सगळा थकवा, त्रास, कटकट, जणू काही एखाद्या धबधब्याने वाहून नेली . नकळत माझेही (बे)सूर कोरसमधे मिसळले. गाता गाताच ज्ञानियांचा राजा भेटला, तो सावळा विठ्ठल भेटला आणि तुकाराममहराज सुद्धा. बर्‍याच दिवसांनी अशी "जमलेली" मैफल ऎकायला मिळाली. त्या सुरांमधे, आणि त्याच्या साथीला असणार्‍या टाळ व तबल्यामधे ,‍ ‍ती रेल्वेची गर्दी , उकाडा, धक्कबुक्की, अशा सगळ्या अडचणींना विसरायला लावणारी अद्भूत शक्ती होती. मी कधी वारी केलेली नाही. पण ती मैफल ऎकून एकदातरी तो अनुभव घ्यावासा वाटला. रेल्वे मधे जे फक्त काही मिनिटे अनुभवलं, तो अनुभव अजून जवळून घ्यावा, असं फार फार वाटून गेलं. काही अनुभव मनातल्या एखाद्या लहानशा कुपीत जतन करून ठेवावेसे वाटतात ना, त्यापैकी होता हा.

त्या दिवशी पहिल्यांदाच माझं स्टेशन अपेक्षेपेक्षा खूपच लवकर आलं!! ‍

Goggle

2010-12-04T04:08:00.000-08:00

परवाच जुन्या आठवणी आवरताना ,

अचानक एक goggle सापडला,

धूळ खात पडला होता बिचारा.

ह्या जुन्या गोष्टींची बरं का, एक गम्मत असते,

ह्यांच्या मेनूकार्डावर, धुळीशिवाय दुसरी कुठलीच वस्तू नसते!

त्याला बाहेर काढून , नीट समोर ठेवला,

माझ्याकडे बघून, तो किंचित हसल्यासारखा भासला.

त्याच्या रिकाम्या डोळ्यात काहीतरी लुकलुकल्यासारख वाटलं,

भूतकाळातल आभाळ, जणू त्याच्या निळ्या काचात दाटलं ..

एकदम काय वाटलं कुणास ठाऊक, उचलला त्याला अन डोळ्यांवर चढवला,

आठवणीच्या हार्ड-डिस्क वरचा सिनेमाच सुरू झाला.

त्याच्या निळ्या काचा, खूपच धूसर झाल्या होत्या,

पण आठवणी मात्र तेवढ्याच स्पष्ट दिसल्या होत्या.....

आचरट!

2010-10-25T07:40:00.001-07:00

नुकतेच अरूंधती रॉय चे नवीन आचरट विधान वाचावयास मिळाले. "Jammu and Kashmir was never an integral part of India"!! वाचलं.... डोळे तृप्त झाले. म्हटलं छान चाललंय. हिचे कोणीतरी पूर्वज नक्की पुण्यातले असणार. आपला ज्या विषयाशी काडीमात्रही संबंध नाही अशा विषयावर अशी दणादण मतं, तीही चुकीची, व्यक्तं करायला माणूस पुण्याचाच पाहिजे.

तर अरूंधती रॉयने एकहाती भारतातल्या लोकांची करमणूक करण्याचा वसा उचललेला दिसतोय. काही दिवसांपूर्वी तिने "India is a corporate, Hindu state" असं अजून एक गमतीशीर (खरं तर कानपटीत मारण्यासार्खं) विधान केलं होतं. तरी बरं ती स्वतः ख्रिश्चन आहे. खरंच, लोकांना अशी आचरट बुद्धी देण्यामागे देवाचा काय हेतू असू शकेल? सामान्य माणसाच्या रोजच्या कटकटीतून त्याला थोडातरी विरंगुळा मिळावा अशी इच्छा असावी कदाचित. ती ज्या वेगाने एकापेक्षा एक आचरट विधानं करत चालली आहे, त्या स्पीडने ती ती लवकरच "खरं तर सबंध भारतच पाकिस्तानामधे विलीन करायला हवा होता. लहानसाच पाकिस्तान देण्यामागे हिंदू नेत्यांचा डाव होता." असंही विधान करायला मागेपुढे पहणार नाही. शिरीष कणेकर त्यांच्या फटकेबाजी मधे म्हणतात बघा, " एकदा वात झाला ना माणसाला की काहीही भास व्हायला लागतात."

अशी सनसनाटी विधानं करण्यामगचा काय हेतू असू शकतो? माझ्या मते अरूंधती रॉय ही social activists मधली मल्लिका शेरावत होऊ पहाते आहे. "मल्लिका जेवढी चुंबनं देते त्या पेक्षा जास्त आचरट विधाने मी करूनच दाखवीन", या अट्टहासानेच जणू तिने हे बौद्धिक अंगप्रदर्शन चालवलेलं दिसतंय.(no offense मल्लिका !) ह्यापुढे तिची भाषणांना ’'A" सर्टिफिकेट देण्याची कल्पना कशी वाटते? (A for "Adult' नाही, A for आचरट !) आपण जे बोलतो, त्यामागे थोडातरी अभ्यास हवा, अशी अजिबातच कशी गरज वाटत नाही? अशा मेंदूला पोलिओ झालेल्या लोकांसमोर काय बोलणार आपण? उगाच नाही भारत पोलिओ उच्चाटनामधे अजून मागासलेला आहे !वस्तुस्थिती अशी आहे, की असल्या पोलिओंचं निदान मोठं झाल्यावरच होतं!

काश्मीरवरच्या तिच्या ह्या चिमखड्या बोलांवरून मीडिया मधे त्याची काय रिअ‍ॅक्शन होईल हे काय तिला माहित नसेल? पण मल्लिका शेरावतच्याच तत्वाप्रमाणे ( माझ्याकडॆ दाखविण्यासारखं आहे म्हणून दाखवते !) अरूंधती रॉयने आचरण करायचं ठरवलं असल्यामुळे, शेवटी शेवटी सगळे लोक " कोण अरूंधती रॉय बोलली का? जाऊ दे बिचारी ! तिच्याकडे काय लक्ष द्यायचं?" अशी प्रतिक्रिया द्यायला लागतील. आया आपल्या मुलींना सांगतील, अगं, जरा अभ्यास कर. नाहीतर मोठी झाल्यावर अरूंधती रॉय होशील !"

वर्गलढा

2010-07-08T06:59:00.000-07:00

एकदा आमच्या क्लासमधे,
मुलं जरा जास्ती झाली,
एवढी सगळी मुले आता,
कुठल्याच वर्गात मावेना झाली.

बॅचेस जास्ती, वर्ग कमी,
सोडवायचा कसा हा तिढा,
कार्ल मार्क्सला म्हटलं मी,
’अरे, हाच खरा वर्गलढा’
-प्रसाद

पुनश्च हरि ओम

2010-07-08T06:30:00.000-07:00

१५ जुलै! अजून एका नविन ईनिंगची सुरवात! IIT कानपूर सोडल्यानंतर बरोबर २ वर्षांनी पुन्हा IITवासीयाचे जीवन सुरू करणार.. Ph.D. चा विद्यार्थी म्हणून.. लोकांनी ऐकलं की म्हणतात, चाफ्या, तुझे नक्की काय चालू आहे? जरा आमच्या वाटचं पण शिकून घे ना.. कधी UPSC करणार म्हणतोस, आता हे काय नविन? नविन काही नाही. जर दुर्दैवाने UPSC मधे पास झालो नाही तर ISRO किंवा DRDO मधे काम करायची इच्छा आहे, आणि त्यासाठी पुढचं शिक्षण थांबवून चालणार नाही..

दोन्ही अभ्यास कसे झेपणार? कोणास ठाउक? पण झेपतील असं वाटतंय. ह्यामागचं कारण असं असावं की UPSC मधे ह्यावेळी history व Political science हे विषय निवडले आहेत. त्यामुळे तिथे टेक्निकल अभ्यास नाहीये. म्हणजे Ph.D. चा अभ्यास करून कंटाळा आला की UPSC चा करायचा, किंवा उलटं! काय arbit पुस्तकं वाचतोय मी! B.E. किंवा M.Tech करताना, मी कधी "Foundations of Indian Political Thought" अशा नावाचं पुस्तक वाचीन हे कधी स्वप्नात सुध्दा वाटलं नव्हतं. पण मजा येते. मनू, व्यास, वाल्मिकी, कौटिल्य, शुक्राचार्य ह्यांचे राजकीय विचार वाचताना मजा पण येते व अभ्यास पण होतो. राजा अथवा प्रजा, कोण सार्वभौम आहे, ह्याचे निरंतर चिंतन दिसून येते... पण ते एक असो. तो मुख्य विषय नाही.

पुन्हा विद्यार्थीदशेला सुरवात करताना, खूप वेगळं वाटतंय. माहित नाही का, पण भारी वाटतंय. आता अधून मधून घरच्यांचे टोमणे ऐकून घ्यावे लागतात, ’ इतका मोठा झालास, तेव्हाच नोकरी केली असतीस तर एव्हाना लग्न पण झालं असतं'.. ई. ई.. (non-committed लोकांना मी काय म्हणतोय त्याची तीव्रता अधिक जाणवेल.. :) )
पण चलता है!.. पुढे सगळं चांगलं होणार आहे, ह्यावर आज चालत रहायचं, नुसतं चालायचं नाही, हव्या त्या ठिकाणी पोचायचे सडकून प्रयत्न करायचे ह्याशिवाय काय असतं आपल्या हातात, आय मीन, पायात?

च्यायला, सांगायचं कसं?

2010-05-25T10:18:00.000-07:00

मला आज एक मित्र भेटला होता (नाव नका घ्यायला सांगू मैत्रिणींनो!!!) तो जरा hyper झाला होता. त्याला त्याच्या ’झेंगाटा’ला प्रपोज मारायचं होतं, पण ते कसं मारावं ते त्याला कळत नव्हतं. म्हणून तो मला विचारत होता (ह्यावरून त्याची ’चॉईस’ काय असेल ह्याचा अंदाज यावा). त्याच्या त्यावेळच्या मूडवरून सुचलेली ही कविता..

तिला सांगितल्याशिवाय, काही चैन पडत नाही,
न सांगायला, ती काय बहीण लागत नाही,
पण सांगायला गेलो तर,
होईल का हसं?
च्यायला, सांगायचं कसं?

आज तिला सांगायचंच , हा बेत ठरवला,
केसातून कधी नव्हे ते एकदा कंगवा फिरवला,
पण बघितल्यावर तिला,
नुसतं म्हटलं हॅलो कसंबसं,
च्यायला, सांगायचं कसं?

मित्रांनी काय, नुसते दिले फुकटचे सल्ले,
कुणी म्हणे बोकडदाढी, कुणी सुचविले कल्ले,
ह्या सगळ्या येडपटपणात,
माझं कोडं जसंच्या तसं,
च्यायला, सांगायचं कसं?

उद्या सांगू करत एक-एक दिवस सरत चालला,
जाणारा दिवस, अधिक अस्वस्थ करत चालला,
loves me, loves me not करत,
नुसती वाया घालवली पिसं,
च्यायला, सांगायचं कसं?

तिला सांगितलं नाही, तर ती मला कशी मिळणार?
माझ्या मनात काय आहे, तिला कसं कळणार?
प्ण सांगायला गेलो की होतं,
माझं तोंड एवढंसं,
अहो, कुणीतरी सांगा की,
च्यायला, सांगायचं कसं??

- प्रसाद

साक्ष..

2010-05-19T19:25:00.000-07:00

" काय रे, तुला काय वाटतं? तुच सांग कोण बरोबर?" हे वाक्य ऎकलं की मला धडधडायला लागतं. कारण बहुतेक वेळेला ह्या वाक्यानंतर आई किंवा बाबा, कोणाच्या तरी बाजूने बोलायाला लागतं. त्यांच्या भांडणात हा माझ्यासाठी सर्वात भितीदायक प्रकार. आईच्या बाजूने बोललं, तर बाबा म्हणतात ," तुला रोज सकाळी डबा लागतो ना, तू तिच्याच बाजूने बोलणार." आता वास्तविक आई त्यांना पण इतकी वर्षं डबा करून देत आहे ह्याचा त्यांना सोईस्कररित्या विसर पडतो. बरं बाबांच्या बाजूने बोललं, तर आई म्हणते, " हो, बाप लेक एकत्र येणारच. दोघेही गबाळे एकमेकांना पाठिंबा देतात." (त्यांची भांडणं ही बहुतेक वेळेला काहीतरी काम विसरल्यावरून, किंवा करायचा आळस केल्यावरुन होतात.) आता मान्य आहे , की मी गबाळा आहे. अगदी मान्य आहे. पण त्याचा ह्या भांडणाची काय संबंध? हल्ली हल्ली मी सरळ असं काही व्हायला लागलं की सरळ ," ते तुमचं तुम्ही बघा. उगाच माझी साक्ष काढू नका." असं सांगतो. पण तोही उपाय दरवेळी यशस्वी होत नाही. मी गप्प बसलो म्हणजे माझी विरुद्ध बाजुला सहानुभूती आहे असा दोघेही समज करून घेतात. आणि मग ," एवढं सगळं ऎकतोयस ना? मग जरा मत द्यायला काय होतं?" हे ऎकायला लागतं. मग ते भांडण त्रिकोणी व्हायला लागतं. जी एकुलती एक मुलं आहेत त्यांना मी काय म्हणतोय हे लगेच कळेल. भावंडं असलं तर सोईस्कर विभागणी तरी करता येते. एक भावंडं आईच्या बाजूने आणि एक बाबांच्या. एकटं असलं ही सोय नाही.
त्यातून आई एकदा ओरडायला लागली की मागच्या सगळ्या अपराधांची उजळणी होते. मी आईला किती वेळा सांगितलंय ," मी आत्ता काय चूक केली आहे त्यावरून ओरड. आधीच्या चुकांबद्दल झालंय आधीच झालंय ओरडून. परत परत नाही ओरडायचं त्याच चुकीवरून." तर माझ्या ह्या विधानावरच आक्षेप घेऊन त्यावरून बोलणी सुरू होतात. ह्या सर्वावरून तुम्हाला असं वाटणं सहाजिक आहे की जणू माझे खूप हाल होत आहेत. तसं काही नाहीये, ओरडण्यासारखी परिस्थिती मीच निर्माण करतो हे नाकबूल करून चालणार नाही. पण म्हणून हे काय!!

center of confusion

2009-11-15T18:30:00.000-08:00

११ नोव्हेंबर २००९. माझ्या यू.पी. एस. सी. च्या मुख्य परिक्षेचा शेवटचा दिवस. माझं सेंटर J.J.School of Arts होतं. परिक्षा ९ वाजता सुरू होणार म्हणून मी ८ वाजल्यापासूनच तिथे जाऊन थांबलो होतो.बघतो तर मी तिथे एकटाच! काय होतं, की मी जो optional विषय निवडला होता त्याला खूप कमी लोकं निवडतात. म्हणून मला वाटलं की कदाचित आता नाही पण थोड्या वेळात कोणीतरी येईल. मी एकदोघांना फोन पण केले, ही गंमत सांगायला, की बघा, मी एकटाच आहे परिक्षा द्यायला!! खरी माझीच गंमत होणार हे तेव्हा मला माहित नव्हतं.

पुन्हा जरा वेळाने मी hall-ticket काढून पाहिलं. ते नीट वाचलं, आणि माझे डोळेच फिरले!! आत्तापर्यंत कधीही झाली नव्हती अशी गोची झाली होती! मी चुकीच्या सेंटरला आलो होतो! वर्षभराची मेहनत आत केवळ सेंटर चुकल्यामुळे वाया जाणार की काय असं वाटायला लागलं. म्हणजे झालं काय होतं, hall ticket वर लिहिलं होतं की ०५,०६,०७,०८,०९ व १०/११/२००९ रोजी J.J.School ला परिक्षा, व इतर दिवशी Govt. Law College Churchgate इथे परिक्षा होणार आहे. ते १०/११ म्हणजे १० नोव्हेंबर असं होतं. ते मला १० व ११ नोव्हेंबर असं वाटलं होतं! मी जे हादरलो, अंगातले सगळे अवयव थरथर कापायला लागले.कसाबसा taxi थांबवण्यासाठी घसा मोकळा केला. पण पहिली काही मिनिटं तीही थांबेना. अक्षरशः हात जोडून मी विनंती करत होतो. सर्वांगाला घाम फुटला होता. तिथे एक taxiवाला थांबला होता, पण त्याचं एक गि-हाईक येणार असल्यामुळे तो मला सोडू शकत नव्ह्ता. शेवटी त्यानेच एका taxiला थांबवून मला चर्चगेट ला सोडण्याची विनंती केली. त्याही taxiवाल्याला कुठेतरी दुसरीकडे जायचं होतं, पण कसाबसा तो तयार झाला. सुदैवाने CST ते चर्चगेट हा रस्ता वाहनाने ५ मिनिटांचा आहे. ८:१५ ला मला कळल्यापसून मी १० मिनिटात त्या सेंटरला पोचलो व पु.लं.नी लिहिल्याप्रमाणे "आपल्या पोटात एक भांडे आहे. त्यात जीव नावाची वस्तू पडल्यावर थंडगार वाटत्ते" तसा प्रत्यक्ष अनुभव मी घेतला.पण आजही ’ जर ते दुसरम सेंटर दादर किंवा दुस-या कुठल्यातरी सबर्ब मधे असतं तर काय’ ह्या विचाराने पोटात धस्सं होतं!!

संध्याकाळ

2009-09-12T05:42:00.000-07:00

संध्याकाळ्च्या चहात आता ती मजा राहिली नाही,
तशी संध्याकाळही, मी पुन्हा कधी पाहिली नाही

मित्रांचा गराडा, वेफ़र्सचा चुराडा,
पाचकळ कोट्या, काही छोट्या, काही मोठ्या,
मारलेली टपली, निघालेली खपली,
त्या चहाची चव, आठवल्याशिवाय राहिली नाही,
तशी संध्याकाळही, मी पुन्हा कधी पाहिली नाही

मजा त्या canteenची, तिथे TVवर जाहिरात panteneची,
त्या बघितलेल्या match, त्यातले सोडलेले catch,
त्यांना घातलेल्या शिव्या, काही जुन्या, काही नव्या..
तशी खुमारी, तशी उभारी, मी पुन्हा कधी अनुभवली नाही,
तशी संध्याकाळही, मी पुन्हा कधी पाहिली नाही

ती केलेली पार्टी, त्याला आलेली कार्टी,
सगळेच इरसाल, सगळेच मस्तवाल,
कुणाला कशाला बोलायचं, सगळ्यांनी मिळून ’खोलायचं’
दुस-याला हिणवायची, एक संधी काही सोडली नाही,
तशी संध्याकाळही, मी पुन्हा कधी पाहिली नाही.

ते खेळलेले खेळ, ती भारलेली वेळ,
घेतलेली ’रिक्स’, आणि बसलेली सिक्स,
विजयाचा ओरडा, घसा पडलेला कोरडा,
विजयाच्या धुंदीत देखील, टिंगलटवाळी थांबली नाही
तशी संध्याकाळही, मी पुन्हा कधी पाहिली नाही

सामान सगळं भरून, सगळी सोपस्कार करून,
खोली केली रिक्त, मनच निघेना फक्त
ते ’घर’ सोडताना, मनाचेच मन मोडताना,
दृष्टी समोर होती, पण नजर मागे वळल्याशिवाय राहिली नाही,
तशी संध्याकाळही, मी पुन्हा कधी पाहिली नाही

एक सीरियस कविता( :D)!!!

2008-02-01T05:49:00.000-08:00

चला आपण करूया, एक सीरियस कविता.

पण अशी ठरवून कविता करता येते?
की काहीही खरडून तिलाच कविता म्हणतात बेटे?
आधी यमकं लिहून, वाक्य नंतर जोडायची,
पसंत न पडलेली लगेच खोडून टाकायची,
तयार होते कविता, स्वतःच स्वतःला हसविता,
चला आपण करूया, एक सीरियस कविता.

सीरियस कवितेसाठी, म्याटर गरमागरम हवा,
जशी पेटलेली चूल, जसा तापलेला तवा.
उदा: "कागदावरच्या शब्दात अर्थ शोधत जीण्याचा"
प्रयत्न करतो मी, अर्थगर्भ लिहीण्याचा"
"दुःखं कशी जमा झाली सुख जमविता जमविता"
चला आपण करूया, एक सीरियस कविता.

हसणं-बिसणं झूठ आहे, शोक तेवढा खरा,
हृदयात कायम हवा, अश्रूंचा एक झरा.
संधी मिळताच तो कागदावर उपडा करायचा,
पण केलाय जणु, वाचकाला रडवून रडवून मारायचा
या लोकी राहून परलोकीच्या चिंतेत कशाला हरविता?
चला आपण करूया, एक सीरियस कविता.

ह्या कवितेत तुम्हाला सीरियस काय दिसलं?
तरी सुद्धा वाचताय ना, सडकछाप काव्य असलं?
पण वाचावसं वाट्तंय, म्हणजे वाचण्यालायक असेल
गालातल्या गालात हसताय, म्हणजे हसण्यालायकही असेल,
शेवटी, करणारे आपण कोण?, देवच करता करविता,
चला आपण करूया, एक सीरियस कविता,
चला आपण करूया, एक सीरियस कविता.

मी लई भारी आहे...

2007-08-26T11:02:00.000-07:00

to all those narcissists out there, here's my tribue to them...

जग माझी प्रजा, मी त्याचा देव आहे,
मी जगाला मिळालेली, एक अद्भुत ठेव आहे
चेह-यावर तुच्छता, आणि जिभेवर 'च्या मारी' आहे
तरीही मी लई भारी आहे

मी हुशार, मी चतुर, मी साक्षात मदन आहे
माझ्या घराचं नावदेखील "कुबेर सदन" आहे
वाहन माझं सायकल मोडकी, मी तिच्यावरची सवारी आहे,
तरीही मी लई भारी आहे

माझं जीवन इतरांसाठी एक चिरंतन पाठ आहे,
हे न कळणारा एक नंबर माठ आहे
जग जिंकलं असतं मी, पण मला पोसणारी आई तेवढी म्हातारी आहे,
तरीही मी लई भारी आहे.

सारं जग दरिद्री, मी एकटा वैचारिक श्रीमंत आहे,
सारे लोक पापी, मी एकटाच संत आहे,
जेवणानंतर विड्यात घालायला शिल्ल्क फक्त सुपारी आहे,
तरीही मी लई भारी आहे.

मला सा-या जगाचा प्रचंड राग आहे,
दुर्दैव माझं, मी ह्या जगाचा भाग आहे,
माझ्यापेक्षा सुखी , तो रस्त्यावरचा भिकारी आहे,
तरीही मी लई भारी आहे..........

अभ्यास...

2007-02-06T03:13:00.000-08:00

कुणी सांगेल का मला, नक्की कसा आणि किती अभ्यास केला की परिक्षेच्या आधी सारख्या (लघु)शंका येत नाहीत ?ती गोष्ट नव्हती का, सुखी माणसाच्या सद-याची, तसा मी वर उल्लेखलेली गोष्ट करून दाखवणा-या माणसाच्या शोधात आहे.नाही, अर्थात त्याचं श्रेय माझ्याकडेच आहे. कारण परिक्षेच्या आधी अर्धा तास जर मी गाणी लावून नाचत बसलो, तर "पेपर अवघड काढला" म्हणून सरांना बोल कशाला लावयचा?शाळेत पेपर हातात पडतेवेळी माझा हात घामाने भिजून ओला झालेला असायचा.त्यामुळे झाला तर फायदा एवढाच व्हायचा, की ऎन उन्हाळ्यात जरी पेपर असला तरी मला अजिबात उकडायचं नाही. पुढे पुढे वय वाढलं, तसं पेपरचं टेंशन कमी व्हायला लागलं. पण ह्याचं कारण माझे अभ्यास करणं वाढलं म्हणून नव्हे, तर कोडगेपणा वाढला हे होतं.
इंजिनीयरिंग मधे A.T.K.T. नामक अफलातून प्रकार आम्हा विद्यार्थ्यांच्या मदतीला धावून यायचा. A.T.K.T म्हणजे ' तुम्ही कितीही नापास व्हा, आम्ही तुमच्या पाठीशी उभे आहोत' असं पुणे युनिव्हर्सिटीचा संदेश होता. सुदैवाने मला त्याची गरज कधीही भासली नाही.
लहानपणी माझा गणिताचा अभ्यासाचा सर्वसाधारणपणे क्रम असा असायचा. बाबा मला ५ गणितं द्यायचे व सांगायचे, "ही पाचही बरोबर सोडवलीस, तर तुझा अभ्यास झाला. ह्यातल्या प्रत्येक चुकलेल्या गणितामागे परत नवी ५ गणितं सोडवायची". आता कोणीही मुलगा, अशा परिस्थितीत ती पाचही गणितं बरोबर सोडवून मोकळा झाला असता की नाही? पण हे जमलं असतं तर दुसरं काय हवं होतं?मी एकाही दिवशी किमान १५ गणितं सोडवल्याशिवाय सुटल्याचं आठवत नाही.
इंजिनीयरिंग करताना बाबा नेहमी सांगायचे ( म्हणजे ते तसे आताही सांगतात) ," तू एकदा तरी मान मोडून अभ्यास कर रे. तुला किती मार्क पडतील त्याच्याशी मला काही कर्तव्य नाही. फक्त एकदा खूप अभ्यास करताना दिसू दे रे आम्हाला." needless to say, मी आजवर त्यांची ही अपेक्षा पूर्ण करू शकलेलो नाही.आता तर काय, मी hostelवर रहात असल्यामुळे ते फोनवर सांगण्यापलिकडे काहीही करू शकत नाहीत.मी फक्त ऎकून घेतो आणि हो हो म्हणतो. त्यावरून मला एक गमतीदार इंग्लिश वाक्य आठवतंय "By the time I started to realize that my father was right, my son started telling me that I was wrong." नाही, म्हणजे मला मार्क नेहमी चांगलेच पडतात, पण आता त्याबद्दल काही वाटेनासं झालं आहे.कारण ते मिळवण्यासाठी मी अगदीच तुटपुंजी मेहनत घेतलेली असते.बाबा म्हणतात त्याप्रमाणे एकदातरी मान मोडून अभ्यास करून सोन्यासारखं लखलखीत यश बघायची खूप इच्छा आहे,बघू आता परमेश्वर कधी तशी बुद्धी देतो ते.. ( म्हणजे, इथे सुद्धा आम्ही सगळा भार परमेश्वरावर सोपवून मोकळे!!...)

मी टी.व्ही.वर झळकतो.....

2006-12-24T22:23:00.000-08:00

वाचून आश्चर्य वाटलं ना? मी? आणि टी.व्ही.वर? काहीतरी काय? पण चमत्कारांवरच दुनिया चालते म्हणतात ना? ते अगदी खरं आहे.खरोख्ररच अस्मादिकांचा चेहरा टी.व्ही.वर झळकलेला आहे( हिमेश ने "झलक दिखलाजा" हे मलाच उद्देशून तर म्हटले नसेल ना?). किंवा पाठ झळकलेली आहे असं म्हणूया हवं तर. नाही कळलं ना? थांबा, मी जरा नीट समजाऊन सांगतो.

आमचे एक स्नेही टी.व्ही. सीरीयल्स मधे काम करतात. एकदा त्यांना भेटायला आम्ही शूटींगच्या लोकेशनवर गेलो होतो. मला वाटतं,दूरदर्शन वरच्या " वीर सावरकर" ह्या मालिकेमधल्या एका एपिसोडचं शूटींग होतं. मदनलाल धिंग्रा एका इंग्रज अधिका-याचा खून करतात तो सीन होता.एका पार्टीमधे हा प्रसंग घडतो. तेव्हा पार्टीचा सेट लावला होता.स्नेह्यांनी आमची दिग्दर्शकांशी ओळख करून दिली.
मदनलाल धिंग्रा पार्टीमधे प्रवेश करतात तो सीन होता.तेव्हा पार्टीमधे गर्दी वाटावी म्हणून दोघ-तिघांना हॉल मधून बाहेर पडताना दाखवावं असं दिग्दर्शकांचं मत पडलं.आम्ही ( म्हणजे, मी आणि माझे बाबा) तिथेच उभे होतो. त्यांनी आम्हाला सहज विचारलं ," तुम्ही करता का हे काम?" आम्ही अर्थातच 'हो' म्हटलं. झालं, लगेच आम्ही कुठला पोषाख घालावा हा शोध सुरू झाला.इंग्रजांची पार्टी असल्याने, आम्हाला दोन कोट मिळाले.पण अजुन एक प्रॉबलेम आलाच. मी नेमक्या पायात चपला घातल्या होत्या. आता वर कोट, आणि खाली चपला? त्यामुळे माझ्यासाठी फॉर्मल बूटांचा शोध सुरू झाला.मी इथे मनातल्या मनात शंभरदा तरी कपाळ बडवलं असेल.बूटापायी आपला हा 'चानस' जातो की काय असं वाटायला लागलं.शेवटी बूट न सापडल्याने, दिग्दर्शकांनी ," ह्यांचे पाय फ्रेम मधे येणार नाहीत असं शूटींग घ्या." असं सांगितलं.
चला! म्हणजे अखेर आम्ही येणार तर कॅमेरापुढे!!आम्हाला काम म्हटलं तर अगदीच नगण्य होतं. दिग्दर्शकांनी 'action' म्हटलं की त्या हॉलच्या दारातून त्यांनी सांगितलेल्या दिशेने कॅमेराच्या फ्रेम मधून बाहेर जाईपर्यंत चालत जायचं, एवढंच होतं. पण तरीही उगीचच छातीत धडधड व्हायला लागली.( एकही संवाद नव्हता,तरीही)आवाज खोल गेला.श्वास गुदमरायला लागला, सर्वांगाला घाम फुटला.थोडक्यात सांगायचं, तर ह्रदयविकाराची सगळी लक्षणे माझ्यात एकदम दिसायला लागली. त्या सीनची एक-दोनदा रीहर्सल झाली. तरीही माझ्या conditon मधे काही फारसा काही फरक पडेना. मी तसाच भांबावल्यासारखा ( म्हणजे नेहमीसारखा) इकडे तिकडे बघत होतो. तरी बरं, कॅमेरा माझ्या मागच्या बाजुने होता. शेवटी एकदाचे दिग्दर्शकांनी 'action' म्हटले बुआ.आणि माझ्या सुदैवाने तो सीन पहिल्याच टेक मधे ओके झाला.मी 'हुश्श' म्हणत पहिल्यांदी तो कोट अंगावरून खाली उतरवला.आयुष्यातला माझा पहिला टी.व्ही.वरचा सीन!

पण त्यामुळे मी आता 'टी.व्ही.वर झळकलेला नवा उमदा चेहरा" अशी माझी ओळख करून देऊ शकतो.पुढे-मागे वधु-वर सूचक मंडळात नाव घालायची पाळी आलीच, तर माझ्या profileमधे "टी.व्ही. सितारा" असं घालायला मी मोकळा आहे. किंवा "सूर्य पाहिलेला माणूस" ह्या धर्तीवर " ज्याची पाठ टी.व्ही. कॅमेराने बघितली आहे असा माणूस" असाही उल्लेख करता येईल. काय, कशी आहे कल्पना?

पसरा आणि पसारा..

2006-12-19T03:27:00.000-08:00

ह्या लेखाचं नाव हे केवळ नाव नसून माझ्या आजवरच्या "जिनगानी"चं ( खरं तर "जीवनगाणे " लिहिणार होतो, पण मग ते अगदीच सखाराम गटणे वाटलं असतं म्हणून...)ब्रीदवाक्य आहे.किंवा माझ्या खोलीचं ब्रीदवाक्य आहे असं म्हणा हवं तर. आजवर मी जी काही बोलणी खाल्ली आहेत, त्यातली निम्मी मी खोली अस्ताव्यस्त असण्याबद्दल खाल्ली आहेत.आधी वाटायचं, की ही खोलीच चुकीची बांधली आहे. म्हणजे, इथे सगळ्या गोष्टी ठेवायच्या जागा फार लांब लांब आहेत.पण मग नंतर एकदा खोली बदलून बघितलं. त्या पण खोलीची जेव्हा आधीसारखीच गत झाली तेव्हा कळलं की प्रॉबलेम आपल्यातच आहे.वास्तविक घरच्यांनी चांगली २ कपाटं, व एक ६ ड्रॉवरचं टेबल त्या खोलीत आणून टाकलं होतं.त्यामुळे सामान ठेवायला इतकी जागा झाली की मी सर्वात जास्ती जवळ असलेल्या कप्प्यात हातातलं सामान ठेवायला लागलो.त्यामुळे गोंधळ कमी व्हायच्या ऎवजी वाढलाच.कुठलाही कप्पा उघडताना अलीबाबाची गुहा उघडताना यावं तसलं फीलिंग यायला लागलं मला.पण तरीही गंमत अशी की शोधायला घेतलेली वस्तू ब-याचदा सापडायचीच. मी न सापडणा-या वस्तू आधी आईला शोधायला सांगायचो. पण ते महागात पडायला लागलं.कारण मला एखादा ड्रॉवर चार-चारदा धुंडाळूनही न सापडलेली वस्तू आई माझ्यासमोर त्याच ड्रॉवर मधनं काढून दाखवायची. मग काय त्यानंतर अव्यवस्थितपणा व वेंधळेपणा ह्या दोन्ही गोष्टींवरून एकदम बोलणी बसायची.फारच चिडली तर ती स्वतःच माझी खोली आवरायची.मग काय, मला एकही वस्तू सापडायची नाही, व सारखं तिला विचारायला लागायचं. पुढे पुढे मी ह्या प्रकाराचा धसका घेतला, व ज्या सापडायलाच पाहिजेत अशा वस्तू तरी सुरक्षित जागी ठेवायला लागलो. लक्षात घ्या, मी " सुरक्षित " म्हटलंय, " व्यवस्थित" नाही.पण एवढे कप्पे असूनही असंख्य वस्तू व खूप सारे कागद माझ्या त्या टेबलावर बापुडवाण्या अवस्थेत पडलेले दिसतात.मी जेव्हा माझी खोली आवरतो,( ह्या क्रियेसाठी इंग्लिश मधला " once in a blue moon" हा वाक्प्रचार वापरायला काहीच हरकत नाही.)तेव्हा घरच्या रद्दीमधे निदान २-३ किलोंची तरी भर पडते.
मी खोली आवरल्यावर किमान २-३ दिवस तरी ती स्वछ वाटते.नंतर हळूच एकेक वस्तू आपापली जागा सोडायला लागते.स्वतःच्याच नकळत स्वतःची खोली पसरण्याच्या क्रियेमधे मी जवळ जवळ mastery केली आहे. म्हणूनच मी फारसा कधी मॆत्रीणिंना घरी वगैरे बोलावत नाही( आम्ही लाख बोलावलं तरी कुठली मैत्रिण येणार आहे आमच्याकडे!!).
सध्या शिक्षणासाठी बाहेर रहात असल्यामुळे जेव्हा घरी येतो आणि माझ्या खोलीतले ड्रॉवर उघडतो तेव्हा मला एकदम nostalgic व्हायला होतं. आपण इतकी टाकून दिली, तरी अजुन एवढी मोडकी पेनं, आणि त्यांच्यापैकी एकालाही फिट न बसणारी टोपणं, हे सगळं आपण कधी गोळा केलं असा प्रश्न पडतो.मग त्या पेनांपाठोपाठ मोडक्या पट्ट्या, करकटक( तेही मोडकंच!) , न चालणारी sketchpens ,एक भिंग, एखादं पेपरवेट, जुने-पुराणे चष्मे, असला एकमेकाशी काहीही संबंध नसलेला ऎवज बाहेर पडतो. And I feel right at home!!

तेव्हा माझी ओळख कोणाला एकाच शब्दात हवी असेल तर मला हा एकच शब्द योग्य दिसतोय..

अस्ताव्यस्त!!!

कानडे शशांक " भिभेक "

2006-12-05T21:33:00.000-08:00

चाणाक्ष वाचकांनी ओळखलंच असेल की हे शीर्षक म्हणजे शशांकच्या नावाचं U.P. मधलं स्वरूप आहे.हा blog म्हणजे त्याने ह्या( म्हणजे july 2006 ते december 2006) semesterमधे IIT कानपूरमधे जो काही अशक्य माज केलेला आहे( काय ते पुढे येईलच!!) त्याची newton's third law ला अनुसरून एक opposite( but far less than equal!) reaction आहे.
त्याला जर तुम्ही कधी भेटलाच, तर एक मोलाचा सल्ला देऊन ठेवतो.कृपा करून त्याला ह्या semester मधले मार्क विचरू नका.कारण उत्तर ऎकल्यावर तुम्ही निराशेने घेरून जाऊन अभ्यास वगैरे सोडून देऊन बूट-पॉलिश चा धंदा सुरू कराल.किंवा ,"किती पडले?" असं विचारण्याऎवजी ,"किती गेले?" असं विचारा. म्हणजे निदान आपल्या रोजच्या ऎकण्यातले आकडे मिळतील. मला वाटतं, की ह्या semester मधे त्याच्या पाचही विषयाच्या सगळ्याच्या सगळ्या परिक्षा मिळून फारतर ३०-४० मार्क गेले असतील.एका विषयात तर तिन्ही परिक्षेत पैकीच्या पैकी मार्क आहेत! आता तुम्हाला कळलं असेल की मी जो सल्ला दिला आहे त्यात किंचीतही अतिशयोक्ती नाहीये.जिथे जाईल तिथे त्याच्या departmentची पोरं त्याच्याकडे ज्या विस्फारलेल्या नजरेनं बघत असतात, त्यावरून त्यांच्या मनात ह्याची प्रतिमा म्हणजे सिंहासनावर बसलेल्या एखाद्या सम्राटाची असावी असा संशय येतो.
तरी मुलगा वागायला चांगला आहे हो. म्हणजे परिक्षेच्या आधी तोही आमच्यासारखंच ," अरे अभ्यास केला नाहीये अजिबात. उद्या वाट लागणार आहे.." वगैरे बडबड करतो.उगाच आपलं आम्हाला बरं वाटावं म्हणून.आम्ही ह्या कानाने ऎकून त्या कानाने सोडून देतो. अहो, माणूस एकदा-दोनदा फसेल, सारखंच फ़सवायला लागलं कोणी तर कळणारच की!
बरं इतपतच असतं, तरी एकवेळ काही वाटलं नसतं.पण जेव्हा 'ह्याच्याबरोबर फोटो काढून घेण्यात मुलींमधे अहमहमिका लागली होती' हे कळलं,तेव्हा माझा थिजून बर्फ झाला.आणि हा किस्सा शब्दशः खरा आहे, कोणत्याही मीठ-मसाल्याशिवाय. आम्ही फक्तं ष्टो-या ऎकायच्या. हे टिकोजीराव मिटक्या मारत आम्हाला रोज कसे नवनवीन "गड" सर केले ते सांगणार आणि आम्ही 'आ' वासून ऎकणार.सवय लागली आहे हो ह्या semester मधे.जाऊदे, अजून काय काय सांगणार तुम्हाला! ऎकवणार नाही हो ऎकवणार नाही.
चला तर मग.. म्हणा माझ्या मागाहून..
अनंतकोटीब्रह्मांडनायक,

मास्तरसुखदायक ,

ब-यापैकीगायक,

एकमेवलायक..

कानडे शशांक भिभेक की जय!!!!

भाषाप्रभुत्व

2006-11-07T07:34:00.000-08:00

मी काही अफ़लातून लोकांना ओळखतो.नाही म्हणजे, ते ही मला ओळखतात. तसं काय मी अटल बिहारी वाजपेयींना ही ओळखतो. ते जाऊ दे. तर मुद्दा हा आहे, की ते अफलातून का आहेत? हे त्यांच्याशी बोलल्याशिवाय नाही कळायचं. मी बोललो आहे, म्हणुन मला कळतं.
हे सगळे लोक, अफलातून हिंदी बोलतात.किंवा, असं म्हणुया की, हिंदी अफलातून बोलतात.
आता नमुन्यादाखल हे काही संवाद बघा.ह्यातला एक मुलगा अस्सल मराठी आहे, तर दुसरा अस्सल हिंदी.
स्थळ: college canteen वेळ: लंच टाईम
मराठी: " अरे, ये क्या? तुमने डबे में सिर्फ इतनी ही भाजी लाये हो?"
हिंदी: "अरे, मेरे लिए इतनी काफ़ी है."
मराठी: " तुम्हे इतनी भाजी कैसे पुरती है? मेरी तो उरती है...."

हा संवाद ऎकल्यावर, मी अक्षरशः खुर्चीवरून हसता हसता खाली पडलो. त्याच मित्राचे असे अनेक किस्से आहेत. आता हे अजुन एक वाक्य बघा.

"अरे, क्या बारिश हो रही है यार, मैं तो पुरा ओला हो गया. अब मुझे कोरडा होने में बहुत टाईम लगेगा."

लोकहो, ही केवळ माझी कल्पनाशक्ती नसून खरोखरचा किस्सा आहे.परवाचीच गोष्ट आहे, मी मित्रांबरोबर सिनेमा बघत होतो. त्यातला एक सीन बघून एक मित्र म्हटला," अरे देखो ना, वो कैसी दचक गयी!!!"

पण ह्या सर्वांपेक्षा महान किस्से आहेत. आमचे एक स्नेही काही कामानिमित्त दिल्लीला गेले होते.बरंच सामान होतं. एअरपोर्ट वर सामान उचलायला porter आला. तर हे त्याला म्हटले," अरे, सब सामान एक साथ मत उठाओ, दो-तीन हेलपाटे मारो." porter म्हटला, "क्या मारू?". "अरे हेलपाटे हेलपाटे. " त्यावर porter उत्तरला, " साब, मैं मारामारी नहीं करता!!"

एकदा एक बाई तिचं पोतं एका दुकानासमोर ठेऊन गेली. थोड्या वेळानी परत येऊन बघते तर पोतं गायब! तिने दुकानदाराला विचारलं ," मेरा पोता कहा गया?" आता हिन्दीमधे 'पोता' चा काय अर्थ होतो आपल्याला माहिती आहे. तो दुकानदार म्हटला," मुझे क्या मालूम?" "अरे ऎसे कैसे, मैं यहीं तुम्हारे दुकान के सामने रखके गयी थी उसे." " अरे कैसी औरत हो तुम? अपने पोते को कोई ऎसे छोड जाता है क्या?" " तो क्या हर पल उसे साथ रखके चलू?" ब-याच वेळानी दुकानदाराला कसंबसं कळलं तिला नक्की काय म्हणायचय ते. त्यानी ते पोतं तिला परत दिलं आणि वैतागून ," इसको बोरी कहते है बोरी. पोता नहीं. " असं म्हणत म्हणत तिला निरोप दिला!!

अशुद्ध भाषा बोलणा-यांवर माझा राग नाही.लहानपणापासून जिभेचं वळण जसं असेल तसं माणूस बोलणार. त्यात काही गैर आहे असं नाही.पण जेव्हा ही लोकं 'भाषेचा उपयोग समोरच्याला आपलं म्हणणं कळावं ह्यासाठी असतो. तुम्हाला आम्ही काय म्हणतो ते कळलं की झालं. भाषा शुद्ध आहे का अशुद्ध ह्याला काय महत्व?' असं अशुद्ध भाषा बोलण्याचं निर्लज्ज समर्थन करतात तेव्हा मात्र डोक्यात संतापाची तिडीक जाते. असंच असेल तर हे लोक त्यांच्या वडलांना सरळ तोंडावर 'बाप' असं का नाही म्हणत? आजोबांना 'थेरड्या' असं का नाही म्हणत? त्यांना आपण बोलावतोय हे कळलं की झालं. त्या हिशेबानी 'बाबा' आणि 'बाप' सारखंच, 'आजोबा' आणि 'थेरड्या' सारखंच, नाही का? पण नाही. आपण त्यांचा आदर करतो म्हणुन आपण त्यांना आदराने बोलावतो. तसंच भाषेचा अनादर होऊ नये म्हणुन ती शुद्ध बोलावी.अर्थात हे माझ स्वतःचं मत आहे. तुमचं ह्यावर काय मत आहे ते खाली comments मधे लिहुन कळवालंच. नमस्ते!

अफ़लातून पु.ल.

2006-10-26T23:25:00.000-07:00

पु.लं.च्या "उरलंसुरलं" ह्या पुस्तकातील एक मजेदार संवाद

" मित्रा कर्कोटका, मी तुला आता ह्या फोनवर भडकून बोलणा-यांचा आवाज लगेच खाली आणण्याचं एक गुह्य शास्त्र सांगतो. त्यानी तिकडे भडकून मोठ्याने आवाज चढवला की आपण इथनं फक्त, ' प्लीज जरा मोठ्याने बोलता का? ' असं म्हणायचं की तो आऊट. दोन वाक्यात आवाज खाली येतो की नाही बघ."

च्यायला!! हे इतकं सोप्पं असत हे माहितच नव्हतं आम्हाला!!! जय पु.ल.!!!

जोक कसे सांगावे (किंवा... सांगू नये)

2006-10-20T05:54:00.000-07:00

आधीच सांगुन ठेवतो, हा काही प्रबोधनपर लेख नाही. त्यामुळे वाचण्यास लाजू नये.पण काय आहे, मी पुण्याचा असल्यामुळे बहुधा, माझ्या शब्दांना आपोआप उपदेशाचा वास येतो. तर ते एक असो. आता मुख्य विषयाकडे वळू.
काही माणसं, जोक सांगण्याऎवजी कबुतरांना दाणे वगैरे का नाही भरवत? तेव्हढीच समाजसेवा तरी होईल. मी बरेचदा बघितलय, ही असली माणसं "आता मी तुम्हाला एक जोक सांगतो .. " अस म्हणुन जोरजोरात हसत सुटतात. बरं, थोडंथोडकं नाही, चांगली एक दोन मिनिटं हसत रहातात. ते म्हणतात ना, नमनाला घडाभर तेल, त्यातला प्रकार. हे पाहीलं की पहिलं जर काही होत असेल तर त्या जोक ऎकण्यामधला निम्मा interest निघून जातो.
बरं हेही एकवेळ चालेल, ह्या पुढची पिडा म्हणजे, हे असले लोक, " एकदा बरं का, एक सरदारजी त्याच्या मित्राबरोबर शिकारीला जातो." असं म्हणुन परत हसायला लागतात. अशा वेळी मात्रं संताप संताप होतो. म्हणजे आम्ही एवढे कानात प्राण आणुन तुमच्या त्या नवसाच्या जोकवर हसायची तयारी करणार, आणि हे आपले हर्षवायु झाल्यासारखे हसत सुटणार. आणि वर जसजसा जोक सांगत जातात, तसतसं त्यांच हसूही वाढत जातं. पुढेपुढे त्या हास्याच्या
फवा-यातनं शब्दं शोधून काढणंही मुश्किल होऊन बसतं.तेव्हा तर मला त्या जोक
सांगणा-याची गचांडी धरून सांगावसं वाटतं," अरे बाबा, आम्ही इथे तुझा जोक ऎकतोय, ते काही आम्हाला दुसरी कामं नाहीत म्हणुन नाही,तर थोडं हसू येईल ह्या आशेनं. आता आमच्या वाटचंही तू हसून घेतल्यामुळे,तू आणि तुझा जोक, ह्या दोघांचंही आम्हाला सोयरसुतक राहिलेलं नाही. तेव्हा आता कटा, आणि दुर्दैवाने पुन्हा भेटलाच, तर आमच्यावर उपकार करा, आणि पुन्हा जोक सांगू नका.." अर्थात हे सगळं मनात बरं का! उघड उघड आम्ही फक्त एव्हढच म्हणतो (म्हणजे, म्हणू शकतो!)," वा! वा! छान होता हं तुमचा (निम्मा न कळलेला) जोक!कुठून कुठून सुचतात तुम्हाला हे जोक, खरंच कमाल आहे बुआ तुमची!" कारण मनात आलेल्याच्या बरोब्बर उलट बोललो नाही, तर आपण मध्यमवर्गीय कसले!!
अजुन एक जात म्हणजे, जोक सांगुन झाल्यावर, तो समोरच्याला समजणं शक्यच नाही, अशी स्वतःची ठाम समजुत करून घेऊन, त्या जोकमधे, नक्की जोक कशात आहे, हे समजाऊन सांगणारी माणसं. आपला जोक ऎकायला सगळे निर्बुधं लोक जमले आहेत, असं ह्यांना का वाटतं कोण जाणे!! त्यातुन जर तो जोक खरच चांगला असेल, तर अजुन चिडचिड होते. अरे, आम्हाला नाही कळला जोक, तर आम्ही विचारू ना!लगेच तुमचं त्या जोक वर निरुपण कशाला?
वरील दोन्ही जातींपेक्शा, जरा सौम्य असलेली अजुन एक जात आहे. ह्या लोकांचा जोक सांगुन संपला तरी तो संपल्याचं कळतच नाही.पुढची दोन तीन सेकंद काही शब्दं ऎकू आले नाहीत, ह्याचा अर्थ 'जोक संपला' असा आपण घ्यायचा असतो,व जमल्यास हसायचही असतं. म्हणजे, जोक कधी कधी चांगलाही असतो, पण अशी मणसं जोक सांगताना सतत वाटत राह्तं की आता पुढच्या वाक्याला जोक संपून आपल्याला हसू येईल, व आपण त्या वाक्याची वाट बघत बसतो. आणि हे लोक त्या जोकची punchline सुद्धा आधीच्याच टोन मधे सांगुन मोकळे होतात,व आशेने आपल्याकडे बघत बसतात, की आता कधी एकदा हसताय तुम्ही!! पण अशा मणसांचा राग येत नाही, कारण तुम्हाला हसवण्याचा त्यांचा प्रयत्न अत्यंत प्रामाणिक असतो.
आता जोक कसे सांगू नये, हे पाहील्यानंतर, चांगले जोक कसे सांगतात हे बघुया.
जोक रंगण्यासाठी खुप महत्वाच असतं, ते त्या जोकचं timing. म्हणजे, तो जोक विषयाला धरुन असेल, तर नक्कीच अधिक रंगतो. चांगला जोक सांगणारा, स्वतः जोक सांगताना फारसा हसत नाही. विशेषतः, जोकमधे कुणाची खिल्ली उडवायची असेल, तर चेहरा गंभीर ठेवणच जास्ती चांगलं. जोकच्या climax पर्यंत उत्साह वाढवत नेऊन punchlineच्या जरासं आधी, तो थोडासा pause घेऊन, सर्वं श्रोते त्याच्याकडे आतुरतेने बघताहेत, हे बघुन, मग तो punchline सांगतो, आणी मग काय, जोक चांगला असेल तर हास्यस्फोट ठरलेला!!!
हे जे काही मी वर लिहीलं आहे, ती केवळ माझी स्वतःची मतं नसून निरीक्शणंही आहेत.तुम्हाला पटली, आवडली, तर हसा, नाहीतर 'अजुन एक पुणेरी लेख', असं म्हणुन सोडुन द्या.. ह्यापुढे तुमच्या प्रत्येक जोकवर श्रोते भरभरून हसोत, अशी त्या जगन्नियंत्याकडे प्रार्थना करून, मी हा blog संपवतो.
happy joking!!

मी मोहन आगाशेंना भेटतो.....

2006-10-19T22:37:00.000-07:00

तुम्ही कधी खुप ऊंच ६ फ़ुटी माणूस बघितला आहे?? तुम्ही म्हणाल हा काय प्रश्न आहे?? असा खुप ऊंच ६ फ़ुटी माणुस कसा असेल?? पण मी बघितला आहे. तो माणुस म्हणजे, Dr. मोहन आगाशे!!
आता माझी भेट कशी झाली ते सांगतो. माझ्या मावशीचे यजमान, Dr. हर्षे, हे मोहन आगाशेंचे पट्टं विद्यार्थी. जेव्हा माझा मावसभाऊ पुण्यात आला तेव्हा मी त्याच्याबरोबर त्यांना भेटायला गेलो होतो. त्या वेळेस ते बी.जे. college चे psychiatry deparment चे HOD होते. आम्ही दोघं त्यांच्या केबीन मधे गेलो. माझ्या भावाला त्यांना मेडीकलच्या admission संबंधी काही सल्ला हवा होता. गेल्या गेल्या ते आमच्याकडे बघुन इतके मस्त हसले, की काय सांगू!!!!
आमच्या थोड्या गप्पा झाल्या. तेव्ढ्यात त्यांना कोणाचा तरी फ़ोन आला. तो अजब संवाद वाचा आता..
"hello, मोहन आगाशे here."
पलीकडल्या माणसाला बहुतेक त्यांची appointment हवी होती. तेव्हा त्याने ' तुम्हाला भेटायला कुठे येऊ?' असा प्रश्नं विचारला.
"तुम्हाला ससून माहिती आहे ना? मग असं करा, त्याच्या गेट मधनं आत या. तिथे तुम्हाला एक छान tower दिसेल. त्या tower कडे जायला लागा.थोड पुढे आलात की tower दिसल्याचा आनंद होतो न होतो तेव्हढ्यात तुम्हाला एक घाण टाकी दिसेल. तर छान tower आणी घाण टाकी, असं combination दिसलं की तिथनं पुढे या. त्या tower च्या बरोबर खाली माझी केबीन आहे. आणी हो, एवढं करूनही जर सापडलं नाही, तर जरा वेड्यासारखं वागा म्हणजे माझ्याकडे आणून सोडतील!!!"
आम्ही दोघं हसून हसून वेडे झालो. अहो, आमच्यासमोर जन्मात अस कुणी फ़ोनवर बोललं नव्हतं हो!!तुम्ही कल्पना करा,तुम्ही जर असलं काही फ़ोनवर ऎकलं असतत, तर तुमची काय अवस्था झाली असती!!
थोड्या वेळानी college मधली काही मुलं त्यांच्याकडे आली. त्यांना कुठल्यातरी एकांकिकेबद्दल माहिती हवी होती.तेव्हा मोहन आगाशेंनी सरळ नाटककार सतीश आळेकरांना फ़ोन लावला. तिकडनं फ़ोन उचलल्यावर आगाशे म्हणाले," hello, तिकडं सतीश आळेकर आहेत का?"
"हो. आहेत. आपण कोण बोलताय??"
" त्यांना सांगा william shakespeare बोलतोय."
"काय??"
" अहो, ते फ़क्त नाटककारांशी बोलतात अस ऎकलंय. म्हणुन म्हटलं william shakespeare बोलतोय. त्यांना फ़ोन द्या ना जरा..."
त्यानंतरही त्यांना एक दोनदा भेट झाली. एकदा, ते, मी, व माझी मावशी, त्यांच्या गाडीतनं त्यांच्या एका ओळखीच्यांना भेटायला गेलो होतो. त्यांच्या गाडीमधे काहीतरी बिघाड ज़ाला होता, म्हणुन त्यांनी गाडी garage मधे नेली.तिथे गाडी दुरुस्त करायला थोडा वेळ लागला. तेवढा वेळ आम्ही गाडी बाहेर ऊभे होतो. येणारे जाणारे वळून बघत होते.. 'अरे हेच का रे ते?? "त्रिमुर्ती" मधले??' अशी कुजबुजही कानावर पडल्याचं आठवतं. नंतर आम्ही त्यांच्या गाडीत बसून त्यांच्या ओळखीच्यांच्या office मधे गेलो. तिथे building च्या खाली काही कामगार लोकं सळयांशी काहीतरी ठोकाठोक करत बसले होते. तर आगाशे सर सरळ त्यांच्यापाशी जाऊन त्यांच्या कामाबद्दल माहिती वगैरे विचारायल लागले. आणी वर जाताना त्यांना काही सल्ले ही देउन गेले. असा हा अजब माणुस.
personality अत्यंत जबरदस्तं. म्हणजे ते कुठेही असले तरी वातावरणात भरून असतात.
बोलण्यात अत्यंत मिश्किल.ते बोलत असले की हास्याची कारंजी, नव्हे नव्हे, हास्याचे धबधबे ऊसळत असतात. जास्तं काय लिहू??
असा माणुस आमच्यात पाठवलास, त्याच्यासोबत काही वेळ घालवण्याची संधी दिलीस, ह्याबद्दल देवा, तुझे शतशः आभार!!